Franchise marka tescili – sözleşme el sıkışma

Franchise Vermeden Önce Marka Tescili: Adım Adım Rehber

/in /tarafından

İşletmeniz büyüdü ve başka şehirlerde şube açmak isteyenler kapınızı çalıyor. Franchise vermeden önce yapmanız gereken ilk iş, sistemin kalbi olan markanızı güvenceye almaktır. Franchise marka tescili yapılmadan kurulan bir bayilik ağı, en küçük anlaşmazlıkta markanın kontrolünü kaybetme riskini taşır. Bu rehberde franchise vermeden önce atmanız gereken adımları sırasıyla anlatıyoruz.

1. Markanızı adınıza tescil ettirin

Franchise alan kişiye kullandıracağınız hak, tescilli bir markanın lisansıdır. Marka henüz tescilli değilse önce ücretsiz marka sorgulama yapın, ardından online marka başvurusu ile süreci başlatın. Marka şirket adına mı, şahıs adına mı tescil edilecek; bu kararı da en baştan netleştirin.

2. Franchise marka tescilinde doğru sınıfları seçin

Franchise sistemleri çoğu zaman birden fazla sınıfı ilgilendirir. Örneğin bir kafe zinciri için yiyecek-içecek hizmetleri (43. sınıf), ambalajlı ürünler (29, 30. sınıflar) ve franchise/işletme danışmanlığı hizmetleri (35. sınıf) birlikte düşünülmelidir. Ayrıntılar için marka tescilinde sınıf seçimi ve restoran, kafe ve gıda işletmeleri için marka tescili rehberlerimize bakabilirsiniz.

3. Logonuzu ve görsel kimliğinizi koruyun

Franchise sistemlerinde tabela, menü ve ambalaj tasarımı markanın ayrılmaz parçasıdır. Logonuzu şekil markası olarak tescil ettirin; özgün ambalaj ve dekorasyon unsurları için tasarım tescilini de değerlendirin.

4. Lisansı yazılı yapın ve sicile kaydettirin

Franchise sözleşmesindeki marka kullanım izni hukuken bir lisanstır ve yazılı yapılmalıdır. Lisansın TÜRKPATENT siciline kaydı, üçüncü kişilere karşı hakkınızı güçlendirir. Süreç hakkında marka lisansı sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.

5. Sözleşmeye marka güvenlik hükümleri ekleyin

  • Franchise alanın markayı veya benzerini kendi adına tescil ettiremeyeceği,
  • Sözleşme bitince tabela, alan adı ve sosyal medya hesaplarının hangi sürede bırakılacağı,
  • Kalite standartları ve denetim hakkı,
  • Fesihten sonra markanın kullanılmaya devam edilmesi hâlinde makul bir cezai şart.

6. Fesihten sonra markanızı nasıl korursunuz?

Sözleşme sona erdiğinde lisans da sona erer. Eski franchise alanın markayı kullanmaya devam etmesi marka hakkına tecavüz oluşturur ve cezai şart talebini gündeme getirir.

⚖ YARGITAY KARARIYargıtay 11. Hukuk Dairesi · 22.02.2016 · E. 2015/7347, K. 2016/1783Franchise sözleşmesinin feshinden sonra marka kullanımı ve cezai şartFranchise sözleşmesi feshedilmesine rağmen davalı, markaları tabela, broşür, kartvizit ve internet alan adında kullanmaya devam etmiştir. Mahkeme tecavüz ve haksız rekabetin tespitine, men’ine ve sözleşmedeki cezai şartın tahsiline karar vermiştir.Sonuç: Yargıtay tecavüz yönünden kararı yerinde bulmuş; ancak hâkimin aşırı cezai şartı kendiliğinden indirme yetkisi (TBK m. 182) tartışılmadığı için kararı bu yönden bozmuştur.Önemi: Fesihten sonra markanın kullanılması tecavüzdür; ancak cezai şart tutarının makul belirlenmesi, alacağın tahsilini kolaylaştırır.

Franchise sözleşmesinin hukuki boyutlarını, rekabet yasağı sınırlarını ve Yargıtay kararlarını Mia Hukuk & Danışmanlık’taki Franchise Sözleşmesi ve Marka Hakkı makalemizde ayrıntılı olarak ele aldık.

Sıkça Sorulan Sorular

Marka başvurum devam ederken franchise verebilir miyim?

Hukuken mümkündür; ancak başvuru reddedilir veya itiraza uğrarsa franchise sisteminiz zarar görebilir. Bu nedenle tescil sürecinin tamamlanmasını beklemek veya sözleşmeye bu riski düzenleyen hükümler eklemek önerilir.

Franchise alan markayı kendi adına tescil ettirirse ne olur?

İzniniz olmadan yapılan bu başvuruya itiraz edebilir, tescil edilmişse hükümsüzlük davası açabilirsiniz. Başvuruları zamanında fark etmek için markanızı düzenli takip ettirin.

Franchise için hangi sınıflarda tescil gerekir?

Faaliyetinize göre değişir. Hizmet sunduğunuz alanlar, sattığınız ürünler ve franchise danışmanlığı hizmetleri için ayrı sınıflar gerekebilir. Ücret bilgisi için marka tescil ücreti sayfamıza bakabilirsiniz.

Mia Hukuk & Danışmanlık’ta konuyla ilgili makale: Franchise Sözleşmesi ve Marka Hakkı